Stoacı Yatırımcılık: Zenginliğe Giden Yolunuz Mu?
- Hüseyin GÜZEL
- 13 hours ago
- 5 min read
MÖ 300 civarında Atina’da ortaya çıkan Antik Stoacılık felsefesi, hayata pratik ve faydalı bir bakış açısı sunduğu için son zamanlarda yeniden popülerlik kazanmıştır. Stoacılık aynı zamanda, servet oluşturma için temel ilkeleri oluşturan Stoacı yatırım kavramına da temel oluşturur.
Stoacılık, para, servet oluşturma ve yatırım becerilerinizi geliştirebilir. Stoacı yatırım stratejileri, duygularınızı yönetmeyi ve yalnızca kontrolünüz altında olan şeylere odaklanmayı (kontrol edemediğiniz şeyleri bırakırken) vurgular.
Antik Stoacı filozof Seneca'nın dediği gibi:
“Ölümsüzmüş gibi yaşıyorsunuz, zayıflığınızın varlığını hiç düşünmüyor, zamanın akışına aldırmıyorsunuz. Zamanı, tükenmez bir kaynaktan alıyormuş gibi harcıyorsunuz, oysa ki birine veya bir şeye ayırdığınız o gün, belki de son gününüz olabilir.”
Paranın aksine zamanın sınırlı olduğunu kabul eden Stoacılar, yatırım stratejilerini şimdiki anı yaşamaya ve zamanı müttefiklerine dönüştürmeye odaklarlar.
Bu makale için hazırladığımız podcast'i Spotify uygulamasından dinleyebilirsiniz...
Stoacılığı yatırıma nasıl uygularsınız?
Stoacılık, uzun vadeli düşünmeyi vurgular. Yatırıma uygulandığında, şu anda yatırım yaparak gelecekte daha az çalışmanıza olanak tanır.
Pratik anlamda, Stoacı Yatırımcılık şunları içerebilir:
İnsanlar genellikle daha büyük bir ev, yeni bir araba veya daha fazla seyahat için para kazanmak amacıyla yatırım yaparlar. Ancak, Stoacı bir yatırımcı olarak, yatırıma bu açıdan bakmamalısınız. Yatırımı, paranızı katlamanın bir yolu olarak değil, özgürlük satın alabilmeniz için bir araç olarak görün.
Kısa vadeli karlar için hisse senedi ticareti yapmayı düşünüyorsanız, olumsuzluklara karşı kendinizi koruyun. Daha riskli yatırımları yalnızca kaybetmeyi göze alabileceğiniz parayla yapın.
Piyasa düşüşlerinde bile yatırımınızı sürdürün. Hisse senedi piyasası, tahmin edilemez iniş çıkışlar yaşar. Sizin göreviniz ise bu dalgalanmalar boyunca yatırım yapmaya devam etmektir.
Her ay gelirinizin belirli bir yüzdesini (başlangıç için %10 harika bir oran) yatırıma ayırmak önemlidir. Kazancınız arttıkça, yatırımınız da artacaktır.
Antik Stoacılar para hakkında ne demişlerdir?
Stoacılığın “dört büyük” antik filozofu Epiktetos, Marcus Aurelius, Seneca ve Musonius Rufus’tur. “Zenginliğe Giden Stoacı Yol” kitabımda onlar hakkında daha fazla bilgi edinebilirsiniz. Bu dört filozof da sade ve tutumlu bir yaşam sürmenin, maddi varlıklara aşırı bağımlı olmaktan kaçınmanın önemini vurgulamıştır.
Epiktetos bunu şöyle güzel ifade etmiştir:
“Gerçek zenginlik, çok şeye sahip olmakta değil, az şeye ihtiyaç duymakta yatar.”
Antik Stoacıların paraya karşı olumsuz bir tutum sergilediği düşüncesi yanlıştır. Onlar, paraya bağlılıktan uzak durmanın önemini vurgulamışlardır. Seneca’nın da dediği gibi:
“Bilge insan, Kader’in kendisine sunduğu hiçbir armağana layık olmadığını düşünmez. Zenginliği arzular, ancak kalbine değil, evine alır. Sahip olduğu zenginliği reddeder, aksine korur ve erdemini daha geniş bir alanda uygulamak için ona imkan sağlamasını diler.”
Özgürlük için paraya ihtiyaç duyarız, ancak zenginliğin peşinde koşarken kendimizi kaybetmemeliyiz. Önemli olan, kendimiz ve sevdiklerimiz için finansal istikrarı sağlarken, gerçek mutluluğun maddi şeylere bağlı olmadığını unutmamaktır.
Marcus Aurelius'un dediği gibi:
“Büyüklük, çoğu zaman en düşük ahlaki değerlerle ilişkilendirilen entelektüel kapasitede değil, sıradan insanların inandığı gibi zenginlik ve mevkide de yatmaz. Gerçek büyüklük, kendisi ve her şey hakkında adil bir değerlendirme yapabilen, sık sık öz eleştiri yapabilen ve doğru olduğunu bildiği kurallara istikrarlı bir şekilde uyan, hayatta dürüst bir amacı olan kişide bulunur.”
Son olarak, Musonius Rufus, zenginlik inşa etme yolculuğumuza aşırı odaklanmamamız gerektiğini vurguluyor. Hayat ve kariyer hırslarımız bizi para kazanmaya yönlendirebilir, ancak en değerli varlığımız olan zamanı boşa harcamamayı unutmamalıyız. Rufus’un dediği gibi:
“Bugünü son gününüzmüş gibi yaşamadığınız sürece, onu gerçekten iyi yaşayamazsınız.”
Maddi zenginliğe veya eşyalara bağımlı olmamak, sahip olunanlarla yetinmekten geldiğini savundular. Anahtar, maddi şeylere bağlı kalmamaktır.
Stoacı Zenginlik (Varlık) Üçgeni
Stoacı bir bakış açısıyla yatırım hedeflerinizi nasıl belirleyebilirsiniz? Tatmin edici bir yaşam sürerken servet oluşturmanın üç yolunu keşfettim.
Gerçek arzularınıza odaklanın.
Paranızı katlayın.
Sermayenizi koruyun.
Buna Stoacı Zenginlik (Varlık) Üçgeni diyorum. Bu kavram, hem tatmin edici hem de finansal açıdan zengin bir yaşam sürmemize olanak tanıyor.
Gerçek arzularınıza odaklanın
İşte bir düşünce deneyi: "İdeal bir günde" ne yapardınız?
Uyanmaktan yatana kadar ideal günlük aktivitelerinizi düşünün. Benim için bu, yazmak, okumak, koşmak, bisiklet sürmek ve sevdiklerimle kaliteli zaman geçirmek anlamına geliyor. Lüks arabalar ve gösterişli tatiller elbette cazip geliyor, ancak bunların peşinden koşmak için önemli miktarda enerji ve zaman harcamayacağım.
Finansal özgürlük, sevmediğiniz bir işe bağlı kalmadan günler geçirebilmek demektir. Çünkü arzularımız iki kategoriye ayrılır: Toplumun bizden beklediği şeyler ve gerçekten istediğimiz şeyler.
Çoğu arzumuz dış baskılardan etkilenir. Bazı insanlar belirli markaları satın alarak başkalarını etkilemeye çalışırlar. Bu tür şeylere düşkünlük doğası gereği kötü değildir, ancak sorunlar, gerçekten istediğimiz şeylerin yerine başkaları tarafından değer verilen bir hayatı takip ettiğimizde ortaya çıkar.
Kazançlarınızı Katlayın
Stoacı bir bakış açısıyla servet biriktirmek, zihinsel huzuru önceliklendirmek demektir. Zamanımızın sınırlı olduğunu ve yüksek maaşlı bir işe sonsuza dek güvenemeyeceğimizi unutmamalıyız. Bu yüzden, iş dışında servet biriktirmenin yollarını bulmak büyük önem taşır. Warren Buffett’ın bu konudaki şu sözü oldukça yerindedir:
“Uyurken para kazanmanın bir yolunu bulamazsanız, ömrünüz boyunca çalışmak zorunda kalırsınız.”
Finansal özgürlüğe ulaşmak için düzenli olarak tasarruf etmek ve yatırım yapmak çok önemli. Acil durum fonu oluşturmak da bu yolda kritik bir adım. Henüz başlamadıysanız, bir aylık masraflarınızı birikim hesabınıza yatırmayı hedefleyin. Ardından, bu miktarı üç, altı ve hatta bir yıla kadar çıkarabilirsiniz. Kişisel görüşüm, altı aylık birikimin yeterli olduğudur.
Sermayenizi Koruyun
Ünlü borsa yatırımcısı Paul Tudor Jones şöyle demiştir:
“Başarı şansı az olan riskli bahisler yapmaktan kaçınmalısınız.”
Yatırım temelleri konusunda kendinizi eğitin ve sermayenizi korumaya odaklanın. Paranızı koruyarak yavaş yavaş servet biriktirmek, hayat birikimlerinizi kaybetmenize neden olabilecek hızlı zengin olma planlarına her şeyinizi riske atmaktan daha akıllıcadır. Birçok yatırımcı, sermayelerini koruma ihtiyacını kavramadan yüksek riskli, yüksek getirili yatırımların peşinden koşar.
5 Stoacı Yatırım İlkesi
Stoacı yatırım anlayışını daha iyi kavramak için aşağıdaki temel ilkelere bakabiliriz.
1. Kontrol Edebileceğiniz Şeylere Odaklanın: Yatırımda, piyasa dalgalanmaları veya ekonomi gibi her şeyi kontrol edemezsiniz. Stoacı yatırım, yatırım planınız, varlık dağılımınız ve risk yönetimi gibi kontrol edebileceğiniz unsurlara odaklanmanızı önerir. Değiştirebileceğiniz şeylere odaklanarak daha bilinçli kararlar alabilir ve stres seviyenizi düşürebilirsiniz.
2. Duygularınızı Yönetin: Stoacılık, duygusal dayanıklılığı ve dış olaylara aşırı tepki vermemeyi vurgular. Bu felsefe, piyasa düşüşlerinde panik satışından kaçınmayı veya kaçırma korkusu (FOMO) veya daha iyi fırsatlar korkusu (FOBO) nedeniyle yatırım modalarına kapılmamayı içerir. Stoacı yatırımcılar, soğukkanlı kalmaya ve geçici duygular yerine uzun vadeli hedeflere odaklanmaya çalışırlar.
3. Tutarlı ve Korkusuz Kalın: Yine, Stoacılık kontrol edemediğimiz şeyleri kabul etmeyi öğretir. Stoacı yatırımcılar, başarı için tutarlılığın ve uzun vadeli hedeflere odaklanmanın önemini bilirler. Stoacı bir zihniyet benimsemek, piyasa dalgalanmalarında dirençli kalmayı sağlar. Bu da bizi şu sonuca götürür:
4. Piyasa Oynaklığını Bir Fırsat Olarak Görün: Stoacı yatırım, piyasaların doğal olarak dalgalı olduğunu kabul eder. Stoacı yatırımcılar, piyasadaki düşüşleri endişe kaynağı olarak görmek yerine, varlıkları ucuza alma fırsatı olarak değerlendirirler. Bu dalgalanmaların geçici olduğunu ve piyasanın uzun vadede yükseliş eğiliminde olduğunu bilirler.
5. Bir İşletmenin Gerçek Değerine Odaklanın: Stoacı yatırımcılar, anladıkları ve gerçek kar ve değer gösteren şirketlere yatırım yapmayı tercih ederler. Sadece abartılara kapılarak yatırım yapmazlar. Gerçek değere odaklanmak, kısa vadeli kar peşinde koşmak yerine uzun vadeli bir yatırım stratejisi benimsemek anlamına gelir. Özetle, her şey bir yatırımın gerçek değerini anlamak ve bilinçli kararlar almakla ilgilidir.
İyi yaşamak, düşüncesiz tüketimciliğin tam tersidir.
Yakın zamanda yurt dışına taşınmayı planladığım için çok sevdiğim bir arabayı sattım. Arabayı neden saklayayım diye düşündüm. Vazgeçmek zordu, ama anahtarları teslim ettiğimde, arabanın aslında hiçbir zaman gerçekten benim olmadığını fark ettim. Bana, asla sahip olmadığınız bir şeyi kaybedemeyeceğinizi hatırlattı.
Gerçek şu ki, hiçbir şeye gerçekten sahip değiliz. Sadece geçiciyiz ve satın alıp “bizim” dediğimiz şeyler aslında bizim değil.
Basit bir yaşam fikrini her zaman sevmişimdir. Daha az şeye sahip olmanın özgürleştirici bir yanı var. Çok fazla eşyayla yüklenmemek insana ferahlık veriyor.
Stoacı Yatırım’ın özü, gerçekten istediğimiz şeylerin peşinden gitmek ve istemediklerimizi görmezden gelmektir. Bu, bizim için gerçekten önemli olan şeylere, insanlara ve deneyimlere yatırım yapmak demektir.
by Darius Foroux
Bu makale için hazırladığımız Youtube sunum videosunu izleyebilirsiniz...
Comments