Ayrılmanın Eşiğinde: Kalmak Neden Daha Tehlikeli?
- Hüseyin GÜZEL
- 2 days ago
- 6 min read
John P. Weiss tarafından kaleme alınan bu metin, bireyin konfor alanından çıkma ve değişim karşısında hissettiği belirsizlik korkusuyla yüzleşme sürecini etkileyici bir dille ele almaktadır. Yazar, genç bir kartalın yuvadan ayrılış hikâyesi ve kendi hayatından sunduğu kişisel deneyimler aracılığıyla, asıl tehlikenin gitmek değil, durağanlıkta ısrar etmek olduğunu savunur. Metne göre insanı harekete geçiren temel güç, dışarıdan gelen bir itme değil, mevcut duruma artık sığamama gerçeği ve içsel bir büyüme arzusudur. Güvenli limanların gelişimi engellediği vurgulanırken, cesaretin korkunun yokluğu değil, korkuya rağmen adım atabilme becerisi olduğu anlatılır. Sonuç olarak yazar, hayatın ancak eylem ve hareket halindeyken gerçek anlamını sunduğunu ve özgürlüğün sessizce atılan o ilk adımla başladığını ifade eder...
Bu makale için hazırladığımız podcast’i Spotify uygulamasından dinleyebilirsiniz…
Hayatın nihayet canlanmaya başladığı an… Çoğu insan için, kalmanın ayrılmaktan daha riskli gelmeye başladığı bir dönem gelir. Dramatik bir olay veya kriz yaşanmamış olsa da, içten içe bir şeyler baskı yapmaya başlar.
Yıllardır üzerinde durduğunuz zemin, sessizce, güvenilmez gelmeye başlar.
Bu his, huzursuzluk, can sıkıntısı veya korku şeklinde kendini gösterebilir. Daha yaygın olarak ise, günlerinizin şu anki haliyle artık tatmin edici olmadığını fark etmenizdir.
Bir zamanlar yüksek kayalıkların tepesinde, rüzgârın hiç susmadığı bir yerde bir kartal yuvası varmış. Bu yuvada büyüyen genç kartalın hikâyesi, nesilden nesile hep aynı cümleyle anlatılırmış: “Bir gün annesi onu yuvadan itti.”
Ama ben o hikâyeye hiç inanmadım.
Çünkü bazı gidişler itilmekle olmaz. Bazı kanatlar, kimse dokunmadan da açılır.
Genç kartal günlerce yuvanın kenarında durmuş. Altındaki uçurumu izlemiş. Aşağıda vadiler, nehirler, sonsuz bir gökyüzü… Arkasında ise sıcak, güvenli, tanıdık bir yuva. Rüzgâr tüylerini okşarken içinde tuhaf bir sıkışma büyümüş. Yuva artık dar gelmeye başlamış. O dallar bir zamanlar onu korurken, şimdi kanatlarını tam açmasına engel oluyormuş.
O an anlamış: Güvenli olan her şey doğru olan değildir.
Yuva hâlâ sıcaktır. Hâlâ güvenlidir. Ama genç kartalın içinde büyüyen şey, o güvenli daireye sığmamaktadır artık. Çünkü hareket etmek için yaratılmış hiçbir canlı sonsuza dek durgunlukta kalamaz. Limanda bağlı bir gemi fırtınadan korunur belki, ama denizi hiç tanımaz. Oysa gemiler liman için değil, okyanus için yapılır.
Tam da o anda korku gelmiş.
Sessizce, usulca…
“Ya düşersen?” demiş.
“Ya hazır değilsen?”
“Ya rüzgâr seni taşımazsa?”
Zihin devreye girmiş. Hesap yapmaya başlamış. Mesafeyi ölçmüş. Rüzgârın hızını tartmış.
Zamanlamayı sorgulamış. Riskleri listelemiş. Hepsini bilgelik kisvesi altında sunmuş:
“Biraz daha beklemek akıllıca olmaz mı?”
“Daha güçlü olunca denesen?”
“Şimdi sırası değil.”
Korkunun tek bir argümanı varmış. Ve o argümanı sabırla, bıkmadan usanmadan tekrar edermiş:
“Gitme.”
Genç kartal yuvanın kenarında durmuş. Kalbi hızla çarparken aşağı bakmış. Sonra gökyüzüne…
O an anlamış ki onu tutan şey uçurum değil, yuvanın güvenliğiymiş.
Ve bir sabah, kimse onu itmeden, kimse zorlamadan…
Kendi kendine bırakmış kendini boşluğa.
İlk saniye düşmüş gibi hissetmiş.İkinci saniye korku bağırmış.Üçüncü saniye kanatları açılmış.
Ve rüzgâr, zaten hep orada olan rüzgâr, onu taşımış.
Belki de bazı hikâyelerde kimse kimseyi yuvadan itmez. Bazen insanı harekete geçiren şey düşme korkusu değil, artık sığamama gerçeğidir.
Ve korku her zaman aynı şeyi söyler:
“Gitme.”
Ama kanatlar, başka bir şey fısıldar:
“Uç.”
Hayatımın en anlamlı dönüm noktalarına dönüp baktığımda, hiçbirinin kusursuz planların ürünü olmadığını fark ediyorum. Onlar; takvimlere yazılmış hedeflerden değil, içimde sabırla bekleyen bir şeyin artık susmayı reddettiği anlardan doğdu.
Beklemekten yorulan bir yanım vardı. Sürekli “hazır mıyım?” diye soran, her ihtimali tartan, her riski hesaplayan o temkinli ses bir gün yorgun düştü. Ve ben, ilk kez hazır olup olmadığımı sormadan ileri doğru bir adım attım.
Yıllar önce uçmaktan korkuyordum.
Bu, dışarıdan bakıldığında küçük bir endişe gibi görünürdü. Ama öyle değildi. Hayatınızı sessizce düzenleyen bir korkuydu bu. Seyahat teklifleri nazikçe geri çevrilirdi. Davetler “başka zaman” denilerek ertelenirdi. Masanın üzerinde açılan haritalar, kısa bir hayalin ardından tekrar katlanıp çekmecelere kaldırılırdı. Gökyüzü benim için uzak bir ihtimaldi.
Sonra bir gün, Scott L. Christensen ile manzara ressamlığı eğitimi alma fırsatı çıktı. Bu, uzun zamandır içimde kıpırdayan bir arzunun kapıyı çalmasıydı. Ama korku hızlı davrandı. Gitmemek için sebepler sıraya girdi: Para. Zaman. İş. Hepsi mantıklıydı. Hepsi savunulabilir. Hepsi saygın.
Bahaneler asla bağırmaz; fısıldar. Ve fısıldadıkları şey çoğu zaman akla çok yatkındır.
Eşim beni dinledi. Tüm gerekçelerimi sabırla, yargısızca… Sonra sadece başını salladı. Söylediklerimin doğru olduğunu biliyordu. Ama aynı zamanda doğru olanın arkasına saklanan şeyi de görüyordu.
Korkuyu.
O gün bir karar verdim. Büyük bir cesaret patlaması değildi bu. Dram yoktu. Sadece sessiz bir netlik. Fırçalarımı topladım. Bavulumu kapattım. Ve uçağa bindim.
O uçuşu hâlâ hatırlıyorum. Türbülansın midemde yarattığı boşluğu. Emniyet kemerinin her sıkılaşmasını. Kabindeki her “ding” sesini. Zihnim her sarsıntıda felaket senaryoları yazıyordu.
Ama sonra iniş anı geldi.
Tekerlekler piste değdiğinde çıkan o sürtünme sesi… Gövdenin hafifçe titreyip yavaşlaması… O an içimde bir şey çözüldü. Dünya yerli yerindeydi. Gökyüzü düşmemişti. Ben hâlâ hayattaydım.
Ve en önemlisi: Korku cevaplanmıştı.
O tek uçuşun ardından yıllar süren seyahatler geldi. Yeni şehirler. Yeni atölyeler. Yeni insanlar.
Genişleyen bir hayat… Korku tamamen kaybolduğu için değil; bir kez yüzleşildiği için.
Cevaplanmış bir korku, bir daha cevaplanabilir.
Sonra fark ettim ki korku asla tamamen gitmiyor.
Sadece şekil değiştiriyor.
Ama artık onu tanıyorum. Bahane kılığına girdiğinde, bilgelik maskesi taktığında, mantık cümlelerinin arasına saklandığında…
Onu görüyorum.
Ve bazen hâlâ korkuyorum.
Ama yine de gidiyorum.
Sokak fotoğrafçılığı, uzaktan bakıldığında küçük bir cesaret oyunu gibi görünür. Ne bir uçurum vardır ne de gökyüzünde sarsılan bir uçak. Ama risk daha küçüktür diye daha az gerçek değildir. Hatta çoğu zaman daha samimidir.
Bir gün, kalabalık bir caddede kameram elimde yürürken bunu anladım.
Işık tam istediğim gibiydi. Kaldırım taşlarının üzerine düşen gölgeler uzamış, bir adamın yüzündeki çizgiler gün batımında belirginleşmişti. Hikâye oradaydı. Tek yapmam gereken kamerayı kaldırmaktı.
Ama elim tereddüt etti.
Bir yabancıya doğru objektif doğrultmak; reddedilmeyi göze almak demektir. Kaşların çatılmasını. “Neden?” sorusunu. Yanlış anlaşılmayı. Utanmayı. O birkaç saniyelik sessizlik, bazen en uzun mesafedir.
Ve çoğu zaman o an geçer.
Bir gün daha böyle geçti. Sonra bir gün daha. Ta ki bir gün, artık geçmesine izin vermeyene kadar.
İlk denemem kusursuz değildi. Kelimeler ağzımda dolaştı. Sesim hafif titredi. Ama konuşmayı öğrendim. Gülümsemeyi öğrendim. Çektiğim fotoğrafı göstermeyi öğrendim. Kendimi saklamak yerine görünür olmayı…
Yavaş yavaş sokak değişti.
Daha doğrusu ben değiştikçe sokak açıldı. Yüzler sert maskelerini indirdi. İnsanlar hikâyelerini küçük cümlelerle araladı. Bir adam cebinden eski bir fotoğraf çıkardı. Bir kadın çocukluğunu anlattı. Bir genç hayallerini paylaştı.
Hayat, hareket halindeyken kendini gösterdi.
Anladım ki hiçbir şey yerinde duranlara açılmıyor. Ne sokak ne insanlar ne de ihtimaller…
Elbette her sıçrayış yukarıya doğru olmadı. Bazıları morlukla bitti. Bazıları utançla. Bazıları “Keşke” ile başlayan cümlelerle. Ve bazı dersler, yavaş yavaş ve bedel ödeyerek öğrenildi.
Ama kenarda kalmanın da kendine özgü bir hüznü var.
Tamamen güvenli hayatların ince, sessiz hüznü… Gün gün biriken dikkatli seçimlerin, yıllar sonra dikkatli bir hayata dönüşmesi… Hiç düşmemiş olmanın verdiği gururla birlikte, hiç gerçekten atlamamış olmanın verdiği boşluk.
Bir zamanlar Theodore Roosevelt, arenadaki adamdan bahsetmişti. Yüzü toz, ter ve kanla lekelenmiş olan adamdan… Kenarda durup eleştiren değil; inen, çabalayan, hata yapan ve tekrar ayağa kalkan adamdan.
Yıllar geçtikçe o sözün ağırlığını daha iyi anladım.
Hata, katılımın bedelidir. Yanılmak, denemenin izidir. Ve tek gerçek başarısızlık, hiçbir şeyin sizi etkilemesine izin vermemektir.
Çünkü eleştirmen hep oradadır. Güvenli bir köşede, temiz kıyafetlerle.
Temkinli ses de hep konuşur.
“Biraz daha bekle.”
“Daha iyi bir zaman olur.”
“Kesinleşsin öyle denersin.”
Ama istediğiniz hayat, nadiren kesinliği bekler.
O, hareket edenlere görünür.
Ve sokakta, bir yabancıya doğru kamerayı kaldırdığınız o küçük anda başlar her şey.
Bir zamanlar, omuzlarında görünmeyen bir yük taşıyan biri vardı.
Dışarıdan bakıldığında her şey yerli yerindeydi. Günler birbirini takip ediyor, hayat olması gerektiği gibi akıyordu. Ama içinde bir şey ağırdı. Adını koymak zordu.
Belki korkuydu.
Belki alışkanlık.
Belki kapanmamış eski bir yara ya da hâlâ kalpte yankılanan bir aşk. Belki affedilmemiş bir beden… Belki serbest bırakılmamış bir geçmiş.
İnsan bazen en çok taşıdığı şeyin ağırlığına alışır. Öyle ki, onsuz nasıl yürüyeceğini unutmaya başlar.
O da unutmuştu.
Sığındığı yer sıcaktı. Tanıdıktı. Güvenliydi. Duvarları rüzgâr geçirmiyordu. İçeride her şey kontrol altındaydı. Ama zamanla fark etti ki, ne kadar sıcak olursa olsun, bir yuva kalıcı olmak için tasarlanmamıştı. Yuva büyümek içindir. Sonsuza dek kalmak için değil.
Bir gün içinde garip bir değişim başladı.
Eskiden ayrılma düşüncesi korkutucuydu. Şimdi kalma düşüncesi daha korkutucu gelmeye başladı. Aynı yerde, aynı duygularla, aynı yaraları okşayarak bir ömür geçirmek… İşte bu, gitmekten daha ürkütücüydü.
Korkular yer değiştirmişti.
Ve insan bazen ancak o zaman harekete geçer.
Büyük bir sahne olmadı. Alkış yoktu. Vedalar uzun değildi. Tören yapılmadı. Sadece sessiz bir sabah, kendi içinde bir karar verdi.
Öne doğru küçük bir adım attı.
Toprak sandığından daha yumuşaktı. Ayağının altındaki zemin onu itmedi. Aksine, hafifçe gevşedi. Sanki “nihayet” der gibiydi.
Sonra başını kaldırdı.
Hava yüzüne çarptı. Soğuk değildi. Sert değildi. Karşılayıcıydı. İçine çekti. Uzun zamandır ilk kez gerçekten nefes aldığını fark etti.
Ve yürümeye başladı.
Her adımda yük biraz hafifledi. Her adımda geçmiş biraz daha geride kaldı. Hareket ettikçe kan dolaşımı hızlandı, düşünceler netleşti, kalbi ısındı.
Uzun bir süreden sonra ilk kez şunu hatırladı:
Yaşamak, yerinde durmak değil; hareket etmektir.
Ve bazen özgürlük, büyük kaçışlarda değil, sessizce atılan o tek adımda başlar.
Comments